> De Avonden

Sinds januari 1995 maakt de VPRO een cultureel-informatief radioprogramma dat tot nu toe alle Hilversumse vernieuwings- en veranderingsdrang heeft overleefd. Vijf avonden per week brengt De Avonden een culturele mix op 747, waarin een breed palet aan literatuur, poëzie, beeldende kunst, non-fictie, documentaire, hoorspel, film, architectuur en theater de revue passeert. Een uitzending die bij uitstek de opdracht van de publieke omroep waarmaakt. Waar elders vindt men een programma dat drie uur achter elkaar kunstuitingen uit binnen-en buitenland over het voetlicht brengt?

Bij de start tien jaar geleden nam De Avonden een groot risico. Kunst en cultuur is slechts aan een kleine schare besteed, zeker als je het uitzendt op de radio. Immers, hoe proef je een schilderij wat je niet ziet, hoe bekijk je een film zonder beeld? De Avonden prikkelt de verbeelding in het kwadraat: kunst ontspruit aan de verbeelding en de luisteraar mag zijn eigen verbeelding in gang zetten om zich de uitzending eigen te maken. ‘Film voor je oren’ noemen de programmamakers dat.

De Avonden mag rekenen op een kleine maar niettemin trouwe groep luisteraars, die intensief bij het programma wordt betrokken. In een vaste rubriek wordt post van de luisteraar beantwoord en in ‘Schone zaken’ mag hij vertellen over het boek of het schilderij dat hem in het hart heeft geraakt. De Avonden is publieksvriendelijk zonder concessies te doen aan de kwaliteit of te verzanden in oppervlakkig geneuzel. De moderne tijdgeest waarin alles leuk en luchtig moet zijn en die een virulente allergie kent voor alles wat naar hoge cultuur riekt is aan dit programma voorbijgegaan.

De Avonden is inventief en vernieuwend. In ‘Het gesproken uitzicht’ vertelt een gast over wat hij ziet als hij uit zijn raam blikt, onbekende dichters krijgen in `De levende dichters almanak’ een kans hun poëzie te vertolken en in interviews met kunstenaars schromen de programmamakers niet om ontregelende vragen te stellen (Schilder: “Dit vlak overviel mij.” Interviewer: “Hoezo? Je was er toch zelf bij?”)

De Avonden is een oase van rust in een omgeving van kwetterende en schetterende radiostations. In ‘De droomhandel’ neemt een wisselend panel van kunstcritici uitgebreid de tijd om nieuwe boeken, films, tentoonstellingen en cd’s diepgaand te bespreken. Interviews met kunstenaars mogen gerust een half uur of langer duren.

De Avonden wil actueel zijn, maar loopt niet hijgend achter de waan van de dag aan, getuige de rubriek ‘De aard van Nederland’, waarin de historie van het Nederlandse landschap wordt belicht.

De Avonden biedt schoonheid en troost in de uren van schemering. Een verheffend programma dat er op uitnemende wijze in slaagt een onzichtbare cultuurschat slechts met het instrument van de stem zichtbaar te maken. En daarom maar moet verdwijnen, vinden de Hilversumse beleidsmakers. Om plaats maken voor lichte muziek. Alsof de publieke omroep dáár nog een taak te vervullen heeft.

Share |