> Nipkowschijf

Wat is de Zilveren Nipkowschijf?
De Zilveren Nipkowschijf is de beste recensie voor een tv-programma. Het is een televisieprijs die sinds 1961 door televisierecensenten van dagbladen en tijdschriften wordt uitgereikt aan het volgens hen beste televisieprogramma van het afgelopen jaar. Met deze oudste televisieprijs willen de juryleden de kwaliteit van televisieprogramma’s bevorderen.

Hans Keller (de Volkskrant), Henk Schaafsma (NRC Handelsblad) en Han G. Hoekstra (Parool). Zij namen het initiatief toen het Prins Bernard-fonds in 1960 de uitreiking van haar speciale jaarlijkse televisieprijs staakte. Veertien jaar later brachten zij de uitreiking onder in een stichting.

De bestuursleden van deze stichting komen nog steeds uit de journalistieke hoek. De gezamenlijke jury kiest een nieuw bestuurslid uit haar midden. Volgens een vast roulatieschema treedt er elk jaar een bestuurslid af. Dat mag zich meteen herkiesbaar stellen.

Is er maar één prijscategorie?
In de tijd dat de prijs in het leven werd geroepen, was er nog maar één televisiezender met een beperkt aanbod. Eén prijs was dus meer dan voldoende. Inmiddels is het aanbod sterk vergroot, maar een beperkt budget heeft heel lang voorkomen dat er meerdere categorieën kwamen. Het beeld is namelijk voor een groot deel van puur zilver gemaakt, wat het een behoorlijk kostbare prijs maakt.

Desondanks heeft de jury in 1993 besloten dat ook als er meer geld beschikbaar zou zijn, het toch goed is als er bij radio en televisie slechts één prijs zou zijn. Het aspect dat er maar één echte winnaar kan zijn verhoogt de waarde van de Zilveren Nipkowschijf.

Toch is de Zilveren Nipkowschijf niet de enige prijs die uitgereikt wordt. Er wordt namelijk sinds 1966 ook ieder jaar een Zilveren Reiss Microfoon uitgereikt aan de maker van het beste radioprogramma van het afgelopen jaar.

Sinds 2003 komt de Stichting Nipkow met een nieuwe prijs: de Zilveren Prichettprijs voor de beste omroepgerelateerde multimediale prestatie. Een programma staat tegenwoordig immers niet meer op zichzelf. Het is onderdeel van een project waartoe ook diverse internetmogelijkheden, mobiele toepassingen en andere media-uitingen worden benut. Niettemin wordt deze prijs al een reeks van jaren niet meer uitgereikt.

Daarnaast kunnen de juryleden ook een Ere-Zilveren Nipkowschijf en Ere-Zilveren Reiss Microfoon uitreiken. Deze ereschijven zijn bedoeld voor die mensen die zich buitengewoon voor de televisie of radio hebben ingezet en een indrukwekkende carrière achter de rug hebben.