De speciale vermelding is toegekend aan de documentaireserie De Wasstraat (Human) waarin vijf werknemers en de directeur van een autowasstraat in Deventer worden gevolgd. De Wasstraat is niet alleen het paradijs voor de mensen die er werken, maar was begin dit jaar ook een verborgen parel op NPO 2.

Eigenaar Martin van Matz Carwash ontfermt zich over jongeren die normaal gesproken tussen wal en schip vallen op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld omdat ze statushouder zijn, een beperking hebben of gewoon al heel lang heel veel pech hebben. Behalve een spons en een salaris geeft Martin ze geborgenheid in een hecht team, kameraadschap, verantwoordelijkheid, vertrouwen en een luisterend oor.

Wasstraatjongens en hoofdrolspelers van de documentaireserie Abdul, Tim, Maurice, Denai en Patrick leggen veel eer in hun werk en zijn ondanks hun problemen en beperkingen aanstekelijk positief. Regisseur Martijn Heijne laat in intieme en ingetogen portretten hun veerkracht zien. In elke aflevering wordt op de thuissituatie van een van jongens ingezoomd.

Zo leert de kijker dat Abdul als twaalfjarige alleen vluchtte vanuit Syrië. Na een barre en traumatische tocht van twee jaar bereikte hij Nederland. Inmiddels is hij herenigd met zijn familie en heeft hij het geschopt tot assistent-leidinggevende in de carwash. Tim vond bij de wasstraat, zijn vriendin en zijn hond een veilig thuis, iets wat hij door mishandeling en dakloosheid niet eerder had.

De Wasstraat maakt zo invoelbaar wat het betekent om (niet) begrepen te worden en hoe waardevol het is om zo’n werkplek te hebben waar je welkom bent – beperkingen of niet. Een inspirerende plek én inspirerende televisie op een moment waarop we dat wel konden gebruiken.

Met het vierde en vijfde seizoen van Even tot hier trakteerden Niels van der Laan en Jeroen Woe ons op een ongekend smakelijke cocktail van satire, actualiteit en creativiteit. De jury roemt de cabaretiers om hun originaliteit, snoeiharde humor, scherpte en muzikaliteit.

In de crisisperiode zoals we die beleefden in 2020 en 2021 was het sprankelende Even tot hier voor een groot kijkerspubliek niet alleen een broodnodig moment van ontspanning aan het einde van een alweer saaie week, maar bood het ook een vaak briljante samenvatting van het belangrijkste nieuws in die periode.

Als alternatief voor de vanwege corona lege tribunes bedacht het team van Even tot hier een videowand met honderd kijkers: het studiopubliek als een uitvergrote zoomvergadering. Hoe actueel. De emoties op de schermen, het gebruik van kleuren bij het beantwoorden van vragen en de interactie met de presentatoren: het aangepaste concept voelde niet als noodsprong, maar als een aanpak die nog jaren meekan.

Naast de vorm was ook de inhoud ijzersterk en constant van kwaliteit, vol heerlijke teksten en met als wekelijks hoogtepunt Een heel simpel liedje over een best wel ingewikkeld onderwerp.

Knap was hoe Even tot hier alle facetten van de pandemie en de vaak schurende politieke ontwikkelingen wist te fileren met hilarische parodieën. Zoals het Smurfenlied van vader Mark, de transformatie van Youp van ’t Heks Flappie naar Wappie, de song Thierry Blijft op de muziek I will survive en de nieuwe psalm In Functie Elders van het ‘CDA-koor’.

Tel hierbij op het soms ontroerende slotakkoord waarin sneue landgenoten een fijne verrassing werd bezorgd, zoals die meisjes die na een eindeloze quarantaineperiode samen door Madurodam mochten huppelen, en je denkt: even tot hier? Ga liever eindeloos door.

De winnaar wordt bekend gemaakt op donderdag 24 juni

Terwijl journalistiek bij de publieke omroep steeds meer verdrongen lijkt te worden door infotainment en het meningencircus, wint het betrouwbare en kritische Nieuwsuur (NOS/NTR) alleen maar aan overtuigingskracht. Het programma is in staat snelle en scherpe vragen te stellen bij de dagelijkse actualiteit, onder het tegelijkertijd met kracht voeren van een onderzoeksjournalsitieke agenda.

In de verslaggeving over de coronacrisis voelde het programma feilloos aan waar de zwakke plekken in het beleid zaten. Het bevroeg de macht met deskundigheid, feitelijkheid en onafhankelijkheid hoog in het vaandel. Mythes en misverstanden werden vaak als eerste bij Nieuwsuur uit de wereld geholpen.

Naast de talrijke onderzoeksjournalistieke projecten onderscheidde Nieuwsuur zich in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021 door een uitgesproken gedegen voorbereide en vlijmscherpe reeks interviews met lijsttrekkers van de grootste partijen

De analyses van politiek redacteur Arjan Noorlander, voorafgaand aan de vraaggesprekken, waren ter zake en helder. De immer zakelijke interviewers, afwisselend Mariëlle Tweebeeke en Jeroen Wollaars, waren vasthoudend op een wijze die op televisie helaas zeldzaam begint te worden. De interviews kregen al tijdens de campagne een mythische status: twee lijsttrekkers dorstten niet naar de studio te komen, anderen beleefden er de akeligste momenten van hun campagne.

Nieuwsuur is een programma dat dagelijks met liefde zijn verantwoordelijkheid neemt voor het publieke debat in Nederland – een onmisbaar baken voor de burger die wil weten wat er in het land gebeurt, en waarom.

De winnaar van de Zilveren Nipkowschijf 2021 wordt bekend gemaakt op 24 juni.

Coen Verbraak wordt genomineerd voor zijn driedelige documentaireserie Srebrenica – De machteloze missie van Dutchbat (BNNVARA), een imposante reeks interviews met Nederlandse militairen die er in de zomer van 1995 niet in slaagden om de inwoners van de enclave Srebrenica de door de VN beloofde bescherming te bieden, met de dood van meer dan achtduizend jongens en mannen tot gevolg.

De geïnterviewde militairen en oud-militairen laten zich door Verbraak in de ziel kijken. In de gesprekken wordt duidelijk dat zij niet op hun taak waren voorbereid: militair niet en mentaal niet. Ze vertellen over de vernederingen die de VN (‘United Nothing’) moesten ondergaan van de Bosnische Serviërs. Die namen de Nederlanders niet serieus, maar waren wel bereid een borrel met hen te drinken. De relatie met de doodsbange bewoners van Srebrenica was moeizaam.

De getuigenissen zijn knap verweven met documentaire beelden die de kijker dicht bij de dramatische gebeurtenissen op de compound van de vaak onmachtige Nederlandse soldaten brengen. Je ziet hoe een kolossale ramp zich stapje voor stapje voltrekt, hoe uiteindelijk ook mannen die zich bij de militairen op de compound bevonden werden overgedragen aan de Serviërs. Daarbij is aangetekend dat Srebrenica het verhaal is van Dutchbat – inclusief het onvermijdelijke schuldgevoel dat sommige militairen nog steeds achtervolgt – en niet dat van de slachtoffers en hun nabestaanden.

Verbraak heeft het beeld van Dutchbat voor veel kijkers doen kantelen. Hij heeft het vermogen om de (ex-)militairen tot openheid en reflectie te verleiden, zoals hij dat eerder deed in de verwante serie Onze jongens op Java. Verbraak onderscheidt zich daarmee niet alleen als een televisiemaker die met grote compassie en daadkracht te werk gaat, maar ook als een journalist die noodzakelijke oral history bedrijft over de episoden in de recente geschiedenis waar Nederland beschaamd op terugkijkt.

De winnaar van de Zilveren Nipkowschijf 2021 wordt op 24 juni bekend gemaakt.

De drie genomineerden voor de Zilveren Nipkowschijf 2021 zijn: de satirische show Even Tot Hier (BNNVARA), Nieuwsuur (NOS) en de documentaire reeks Srebrenica – De Machteloze missie van Dutchbat (BNNVARA). Een speciale vermelding gaat dit jaar naar de vijfdelige documentaireserie De Wasstraat (Human). De Ere Zilveren Nipkowschijf gaat naar Het Sinterklaasjournaal (NTR).

De uiteindelijke winnaar wordt op donderdag 24 juni bekend gemaakt. Dan worden ook de radionominaties voor de Zilveren Reissmicrofoon aangekondigd. De Nipkowjury, bestaande uit tv-critici en mediajournalisten, onder voorzitterschap van Trouw recensente Renate van der Bas maakte de nominaties vandaag bekend.

Never waste a good crisis, zei Churchill. En de mannen van de satirische show Even tot Hier (BNNVARA) kennen hun klassiekers: wat een geweldig vierde en vijfde seizoen draaide dit semi-live programma het afgelopen televisiejaar. Het blonk uit door zijn altijd geestige, zeer muzikale en soms snoeiharde satire over hoe Nederland zich door de coronacrisis en het verkiezingsjaar worstelde. Even tot Hier op de zaterdagavond is voor veel televisiekijkers hét moment om de afgelopen week in komisch perspectief te zien. Hun enorme creatieve output geeft cabaretiers Niels van der Laan en Jeroen Woe ook recht op een nominatie voor de trofee voor de hardwerkendste omroepmedewerkers.

Met name de inhoudelijk gedreven lijststrekkersdebatten van Nieuwsuur (NOS) maakten afgelopen seizoen indruk op de jury. De grote journalistieke kwaliteit die Nieuwsuur al jaren kenmerkt, werd het afgelopen jaar opgestuwd tot grote hoogten. Naast de talrijke onderzoeksjournalistieke projecten was de kritische en zakelijke coronaverslaggeving van de rubriek leidend in de televisiejournalistiek. De reeks buitengewoon gedegen voorbereide en scherpe interviews met lijsttrekkers werden terecht de schrik van menig politicus op campagne.

Coen Verbraak wordt genomineerd voor zijn driedelige documentaireserie Srebrenica – De machteloze missie van Dutchbat (BNNVARA). De interviewreeks kantelde het Nederlandse beeld over de traumatische ervaringen van de Dutchbat-soldaten bij de genocide in Srebrenica in 1995. De geïnterviewde militairen en oud-militairen lieten zich door Verbraak in de ziel kijken. Dat werd in de reeks knap verweven met documentaire beelden die de kijker het gevoel gaven heel dicht bij de dramatische gebeurtenissen op de compound van de vaak onmachtige Nederlandse soldaten te komen. Je ziet hoe zich een kolossale ramp stapje voor stapje voltrekt.

De speciale vermelding is toegekend aan de documentaireserie De Wasstraat (Human) waarin vijf werknemers en de directeur van een wasstraat in Deventer worden gevolgd. De Wasstraat is niet alleen het paradijs voor de mensen die er werken, maar was begin dit jaar ook een verborgen parel op NPO 2. Eigenaar Martin van Matz Carwash ontfermt zich over jongeren die normaal gesproken tussen wal en schip vallen op de arbeidsmarkt. Behalve een spons en een salaris geeft hij ze geborgenheid in een hecht team, kameraadschap, verantwoordelijkheid, vertrouwen en een luisterend oor. Een inspirerende plek én inspirerende televisie op een moment waarop we dat wel konden gebruiken.

Een Ere Zilveren Nipkowschijf is toegekend aan Het Sinterklaasjournaal (NTR). Al twintig jaar weet Het Sinterklaasjournaal creatieve televisie te produceren in het schemergebied tussen feit en fictie waar de goedheiligman huist. Het programma is een wonder van verbeelding voor zowel meerder- als minderjarigen, in de grootse traditie van de Nederlandse jeugdtelevisie.

De vernieuwende vertelvorm die de makers dit jaar introduceerden, een Pieten-soap in Journaalvorm, heeft navolging gekregen in vele lokale varianten. De maatschappelijke impact van de kindershow is groot, gezien de invloedrijke rol die het programma heeft gehad in de Zware Pieten-discussie. Dit jubileumjaar overtrof het programma alle verwachtingen door in een pandemie met een coronaproof intocht van de Sinterklaas in het fictieve Zwalk het kinderfeest veilig te stellen.

De Zilveren Nipkowschijf 2021 is bestemd voor het beste tv-programma of de beste tv-maker, in de periode tussen 1 mei 2020 en 1 mei 2021. Vorig jaar werd de prijs uitgereikt aan ‘Brieven uit Andalusië’ (VPRO) en was er een speciale vermelding voor ‘100 dagen voor de klas’ (VPRO). Een Ere Zilveren Nipkowschijf ging naar Matthijs van Nieuwkerk.

 

Jury

De jury van de Zilveren Nipkowschijf bestaat dit jaar uit – voorzitter – Renate van der Bas en Maaike Bos (beiden Trouw), Arjen Fortuin en Wilfred Takken (NRC), Dennis Jansen en Angela de Jong (Algemeen Dagblad), Bernice Breure en Patricia Cortie (De Telegraaf), Yasmina Aboutaleb en Arno Haijtema (De Volkskrant), Roelf Jan Duin (Het Parool), Walter van der Kooi (De Groene Amsterdammer) en Ron Vergouwen (freelance mediajournalist bij o.a. NPO Radio 1).

De activiteiten van de overkoepelende Stichting Nipkow zijn mogelijk dankzij financiële en organisatorische steun van stichting VEVAM Fonds, Lira Fonds, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, NLZiet en Het Ketelhuis Westergasfabriek.

Series over Sinterklaas zijn er al vanaf de jaren zestig, maar Het Sinterklaasjournaal heeft er een vaste waarde van gemaakt, die centraal staat in de viering van het kinderfeest.

Al twintig jaar lang zorgen Ajé Boschhuizen en zijn NTR-team voor kwalitatief hoogstaand kinderdrama, met net genoeg spanning, heel veel slapstick voor de jongste kinderen, en subtiele humor en spitsvondige verwijzingen naar de buitenwereld voor de oudere kinderen en de meekijkende ouders.

Het strakke format van de nieuwsuitzending, met anchor Dieuwertje Blok als rots in de branding, blijkt nog altijd een gouden greep: het geeft urgentie aan het verhaal en zorgt voor een losse vorm waarin de korte sketches kunnen worden afgewisseld met het zorgvuldig in elkaar gezette langere verhaal.

Door de zwartepietdiscussie kwam Het Sinterklaasjournaal in zwaar weer terecht. Enerzijds nam het belang van het programma toe, en ook de kijkcijfers, en het porde de makers om prikkelend te gaan spelen met de traditie, tot en met de introductie van een heuse stoomtrein. Anderzijds raakte het programma zijn onschuld kwijt, en verloor onderweg ook nog Hoofdpiet, Huispiet, Pietje Paniek en Dolores Leeuwin.

Maar sinds Het Sinterklaasjournaal stopte met Zwarte Piet staat niets meer een glorieuze toekomst in de weg als uniek, onbekommerd kinderprogramma voor iedereen.

De uitreiking van de Ere Zilveren Nipkowschijf is op donderdag 24 juni in Amsterdam.

 

Brieven aan Andalusië heeft de Zilveren Nipkowschijf 2020, de prijs voor het beste tv-programma, gewonnen. De Zilveren Reissmicrofoon 2020 werd uitgereikt aan de radiomakers van Virus Verhalen.  Matthijs van Nieuwkerk nam de Ere-Zilveren Nipkowschijf in ontvangst. Tv-makers Tim den Besten en Nicolaas Veul werden geëerd met een Speciale vermelding voor hun documentaire-serie 100 dagen voor de klas. Radiomaker Peter van Bruggen ontving de Ere Zilveren Reissmicrofoon en DJ Sagid Carter de Speciale vermelding van de jury van de Reissmicrofoon. Juryvoorzitters Vincent Bijlo en Renate van der Bas overhandigden de diverse prijzen donderdagmiddag tijdens een bescheiden ceremonie in Het Ketelhuis te Amsterdam. 

 

Zilveren Nipkowschijf 2020

 

Stef Biemans nam de Zilveren Nipkowschijf in ontvangst voor zijn documentaire serie Brieven aan Andalusië.

 

Lees hieronder een deel van het juryrapport over de Zilveren Nipkowschijf 2020 winnaar:

 

Brieven aan Andalusië (VPRO, NPO 2)

 

De speciale vorm die Stef Biemans koos voor Brieven aan Andalusië geeft zijn zesdelige reeks meer diepgang dan de gebruikelijke reisseries. De dichter onder de Nederlandse reisverslaggevers is met zijn gezin uit Nicaragua gevlucht naar het Zuid-Spaans dorp Utrera, niet ver van Sevilla. Ter inburgering schrijft de VPRO-programmamaker brieven aan zijn streekgenoten, die hun antwoorden voor de camera zelf voorlezen. Op het moment dat de Andalusiërs dit doen, komt er een glans over hun gezicht. Ze worden gehóórd, en ze zijn bereid hun hart te openen voor de nieuwe bewoner. “Een brief heeft iets ontwapenends”, begreep Biemans.

Zo leer je in de eerste plaats Andalusië kennen – aantrekkelijk maar arm, hier wonderschoon in beeld gebracht. En het belangrijkste: je leert wat het betekent om vluchteling te zijn. Biemans eigen gezin is ook gevlucht. Zij lijden onder hun verdrijving uit Nicaragua. Biemans vrouw Audrey is chirurg, maar ze mag in Spanje nog geen pleister plakken. De nieuwe migrantenstatus leidt tot spanningen in Biemans’ biculturele huwelijk. Gaandeweg wordt Audrey, wier gevoelens van verlies, agitatie, heimwee en schuldgevoel dicht aan de oppervlakte liggen, la protagonista van de serie.

Voor het volledige rapport klik hier:

http://www.nipkowschijf.nl/brieven-aan-andalusie/

 

 

De twee andere genomineerden waren Oogappels en Frontberichten.

 

Zilveren Reissmicrofoon 2020

 

De podcast Virus Verhalen van Heleen Hummelen voor NPO Radio1 werd beloond met de Zilveren Reissmicrofoon.

 

De jury over de Zilveren Reissmicrofoon winnaar:

 

Virus Verhalen (NTR, NPO Radio 1)

 

We komen in deze podcast, die sinds 30 maart twee keer per week verschijnt, voorbij de quarantaine-linten van het verpleeghuis, en tot in het thuisklasje. We horen hoe mensen elkaar proberen te bereiken en elkaar een hart onder de riem steken. Maar ook hoe het soms misgaat. De podcast neemt ons mee op een tocht door wachtend – en op anderhalve meter afstand levend Nederland. De podcast is prachtig radiofonisch gemaakt. We horen Holland Doc op zijn best. Hier wordt radiodocumentaire- geschiedenis geschreven.
http://www.nipkowschijf.nl/virus-verhalen/

De andere twee genomineerden waren Stefan Stasse en BNR’s Big Five.

 

Foto’s van Arjo Frank:

 

 

Over de Zilveren Nipkowschijf

De Zilveren Nipkowschijf is de oudste televisieprijs van Nederland, toegekend sinds 1961 door een jury bestaande uit Nederlandse mediajournalisten en tv-critici. Dit jaar is Renate van der Bas (Trouw) voor het eerst juryvoorzitter, de overige leden zijn Angela de Jong (AD), Arjen Fortuin (NRC), Bernice Breure (Telegraaf), Frank Heinen (De Volkskrant), Hannah Stöve (Het Parool), Emma Curvers (De Volkskrant), Maaike Bos (Trouw), Patricia Cortie (Telegraaf), Ron Vergouwen (NPO Radio 1), Walter van der Kooi (De Groene Amsterdammer) en Wilfred Takken (NRC).

 

Over de Zilveren Reissmicrofoon

De Zilveren Reissmicrofoon voor het beste radioprogramma of de beste radiomaker van het jaar werd voor het eerst uitgereikt in 1966. De jury van de Zilveren Reissmicrofoon bestaat uit radiorecensenten en mediajournalisten Edwin Wendt, Frederique de Jong, Jan Emous, Roeland van Zeijst en juryvoorzitter Vincent Bijlo.

 

Met dank aan de sponsoren: Stichting VEVAM Fonds, Lira Fonds, Stichting Het Ketelhuis, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en NLZiet.nl

Nadat hij al een carrière als schrijvend journalist was gestart (Haagse Post, Muziekkrant OOR), begon Peter van Bruggen rond 1978 aan een loopbaan bij de KRO-Radio. Feitelijk is die nooit opgehouden. Zijn pensionering, nu ruim zes jaar geleden, leek even het einde. Maar Peter van Bruggen is gewoon doorgegaan.

Dat bewees hij met De Midzomernachtsdroom, zijn tot radioprogramma’s bewerkte podcasts die vorig jaar werden uitgezonden door BNNVARA op NPO Radio 1. Deze zomer is hij weer reisleider van virtuele trips door verre landen in de zomereditie van KRO’s Goudmijn op Radio 5.

Van Bruggen is een verhalenverteller, die de radio als medium heeft gekozen. Gelukkig maar. Momenteel zijn bewerkte interviews met grote popsterren (Elton John, Blondie) te horen als podcast via Radio 5.
Peter recyclet soms onderdelen uit zijn immense archief, maar nooit is dat storend en nog altijd worden nieuwe hoofdstukken toegevoegd. De Midzomernachtsdroom kende vorig jaar afleveringen over Trump en een Orwelliaanse aflevering Brave New Korea over de parallellen tussen de totalitaire staten die de allemaal met open ogen zien opereren. Iedereen kent George Orwell, maar niemand grijpt in.

Het Weeshuis van de Hits uit de jaren tachtig is zijn bekendste programma. Zelf vind Van Bruggen de virtuele reizen in Route du Soleil, later op Radio 2, nog beter geslaagd, vanwege de verbeterde technische mogelijkheden. Met zijn beeldende manier van radio maken heeft Peter veel aan het medium toegevoegd. Op vijf jaar live ochtendradio in de jaren negentig na, maakte Peter van Bruggen altijd gescripte programma’s, waarin over elk woord, elke overgang tussen twee platen en elk geluid was nagedacht. En dat is nog steeds zo.

Voor de nieuwe zomerserie van Goudmijn kocht de 71-jarige maker een nieuwe set microfoons,  om toch vooral technisch optimaal uitgerust op geluidenjacht te kunnen gaan.

De 25-jarige Carter is een groot muziekliefhebber met een brede smaak die het aanbod hoorbaar ‘open minded’ benadert. Waar deejays bij ‘de commerciëlen’ nog grotendeels zijn veroordeeld tot lijstje van de muziekredactie of playlists uit de computer, is bij zowel Radio 2 als Radio 5 als 3FM sinds enige tijd weer sprake van muzikale inbreng door de deejays. Zoals het hoort. Aan Carter is die vrijheid toe te vertrouwen. Haar zaterdagavondshow Club Carter  is de opmaat voor een avondje of nachtje stappen. Hierin veel dansbaar werk, maar ook felle gitaarrock en soms een ‘classic’ van bijvoorbeeld Joy Division.

Sinds april is ze de vaste presentator van 3Voor12 Radio, het dagelijkse blok van de VPRO op de late avond. Dit programma was al redelijk grenzeloos, maar het lijkt het onder Sagid nog meer te worden. 3FM heeft eindelijk gekozen voor een aan het Belgische Studio Brussel verwante left of centre-benadering waar het de muziek betreft, met veel nieuwe, nog niet ontdekte muzikanten en bands. Sagid Carter is een van de stemmen van die nieuwe aanpak.

Anders dan veel collega’s, speelde Sagid niet op haar tiende al ‘deejaytje’ op haar slaapkamer. Min of meer bij toeval kwam ze bij de radio – in eerste instantie FunX – nadat haar zus haar een laatste zetje gaf. Haar aanpak werd hierdoor fris en eigen. Niet het deejayen, maar de journalistiek, met name interviewen, hadden al vroeg haar interesse. Op de radio vertaalde haar engagement zich recent na de moord op George Floyd in een persoonlijk gesprek met haar moeder over de betekenis van huidskleur.

De bagage van journalistiek en maatschappelijke betrokkenheid neemt ze ook mee in de podcastserie Cartish Radio, waar gemonteerde voxpops van een paar minuten worden afgewisseld met gesprekken van een uur of langer met auteurs, artiesten of wetenschappers.

De Nipkowschijf-uitreiking wordt mogelijk gemaakt door onze sponsors